Fundacja Pałac Struga
Fundacja Pałac Struga została powołana 5 lipca 2017 roku przez właścicieli zespołu pałacowo-parkowego w Strudze, aby zwiększyć możliwości pozyskiwania środków na prace ratunkowe, renowacyjne i konserwatorskie oraz rozwijanie działań kulturalnych, historycznych i edukacyjnych prowadzonych przez nich od 2012 roku.
Prace ratunkowe, renowacyjne i konserwatorskie, prowadzone od 2003 roku, stopniowo przywracają minioną świetność dawnej siedzibie szlacheckiej. Stan obiektu oraz skala koniecznych prac wymagają ogromnych nakładów finansowych i wieloletniego
zaangażowania, rozłożonego na kolejne pokolenia.
Właściciele obiektu nie chcieli czekać na zakończenie prac restauratorskich. Pragnąc przywrócić pałac do życia, szeroko otworzyli jego drzwi dla sztuki i artystów – tak jak czynili to dawni właściciele. Działania kulturalne prowadzone przez właścicieli i Fundację Pałac Struga są kontynuacją tradycji rodziny Aufrith z okresu międzywojennego. Wówczas latem pałac wypełniali muzycy i śpiewacy z Opery Berlińskiej, artyści oraz pisarze. W sali balowej wystawiano opery i spektakle, a w pałacu przebywali m.in. Bertolt Brecht, Thomas Mann i Georg Grosz.
Od 2012 roku kontynuowane są działania artystyczne poprzez organizację koncertów, spektakli, wystaw, prezentacji oraz rezydencji artystycznych. Dotychczasowe wydarzenia
dowiodły, że pałacowe wnętrza tworzą niezwykłą galerię, w której współczesna sztuka harmonijnie wpisuje się w historyczne mury, tworząc wyjątkowy klimat i swoisty dialog między dziełami minionych epok a sztuką powstającą współcześnie.
Historia Pałacu Struga
Pałac Struga jest obiektem o wyjątkowej wartości historycznej i architektonicznej, z zachowanym bogatym wystrojem malarskim. Początki budowli sięgają XIV wieku, kiedy to we wsi Adelsbach powstała mieszkalna wieża rycerska Ulricha von Schoffa. Na początku XV wieku wieżę rozbudowano do jednoskrzydłowego dworu obronnego, a w okresie renesansu ród von Czettritz dokonał kolejnej rozbudowy, nadając budowli obecną, czworoboczną bryłę.
Właściciele nie poprzestali na rozbudowie architektonicznej – z rozmachem zadbali o bogate i różnorodne dekoracje malarskie ścian, sklepień i sufitów. Przez ponad 200 lat malarze pokrywali wnętrza kolejnymi warstwami polichromii. Wczesnorenesansowe malowidła zostały przykryte nowymi warstwami tynku i dekoracji, tworząc unikatową, wielowarstwową strukturę malarską.
Szczytowym osiągnięciem dekoracyjnym jest renesansowy fryz w Sali Cesarskiej przedstawiający portrety 28 cesarzy – 10 Cesarzy Rzymskich i 18 Cesarzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego – odkryty i poddany konserwacji w ramach prac badawczych.
W okresie baroku kolejni właściciele, rodzina von Kluge, wprowadzili modernizacje w nowym stylu. Sala Cesarska została przekształcona w salę balową. Renesansowy strop zastąpiono drewnianą, otynkowaną i polichromowaną kopułą, a wcześniejsze malowidła częściowo zasłonięto. To niezwykłe rozwiązanie dla świeckiej siedziby stanowi dziś kolejny unikatowy element wystroju.
Zmiany barokowe nie zatarły jednak pierwotnego charakteru obiektu. Do dziś możemy podziwiać renesansową siedzibę rycerską z czytelnymi fazami przebudów oraz niezwykle bogatą ornamentyką malarską. Pod kolejnymi warstwami tynków odkrywane są polichromie z okresu renesansu, baroku, klasycyzmu i XIX wieku. Pomimo ponad 20 lat intensywnych badań i prac konserwatorskich, proces przywracania dawnej świetności wciąż trwa.
Pałac przetrwał Wojny Śląskie oraz I i II wojnę światową bez większych zniszczeń. Dopiero okres PRL doprowadził do poważnej dewastacji i utraty niemal wszystkich cennych sufitów i stropów. Od ponad dwóch dekad właściciele prowadzą konsekwentne działania mające na celu ratowanie zabytku.
W 2017 roku powołano Fundację Pałac Struga, aby zwiększyć możliwości pozyskiwania środków na prace ratunkowe, renowacyjne i konserwatorskie. Od 2019 roku Ministerstwo
Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego oraz Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków wspierają prowadzone działania poprzez dofinansowania. Również osoby prywatne, przekazując darowizny, 1,5% podatku oraz odwiedzając pałac, przyczyniają się do ratowania tego wyjątkowego zabytku.
Agnieszka Chmura-Wieczorek
Prezes Fundacji Pałac Struga